Strach przed dentystą

     Umysł ludzki jest pełen sprzeczności… Z jednej strony zdolny jest do dokonywania odkryć w każdej z dziedzin, do kreowania dzieł sztuki, a także innowacyjnych technologii, tworzenia wielkich idei. Nie zawsze, rzecz jasna, idee te służą dobru ludzkości – niemniej jednak – udowadniają, jak wielki potencjał drzemie w sferze intelektualnej człowieka.

Z drugiej strony na ten doskonały umysł (z którego w większości wykorzystujemy jedynie ułamek możliwości) oddziałują rozmaite czynniki. Niektóre ze skłonności „odziedziczyliśmy” po naszych odległych przodkach – są wśród nich również dyspozycje psychiczne. Do lęków atawistycznych należą m.in. strach przed chorobą, śmiercią, ogniem, drapieżnikami etc. Osobiście – zaliczyłabym do nich również…

…strach przed dentystą

      Nazywany dentofobią dotyka znacznej części społeczeństwa. W Polsce odsetek ten wynosi około 45 %. Strach pojawia się w momencie, kiedy musimy odbyć wizytę u stomatologia (konieczność związana jest np.  z nagłym bólem czy potrzebnym zabiegiem leczniczym). Boimy się przede wszystkim bólu, ale niekiedy źródłem strachu może być sam wygląd gabinetu, narzędzi stomatologicznych czy dotyku lekarza. Dentofobia dotyka w znacznej mierze dzieci, jednak często jest to winą dorosłych – rodziców, od których przejmują lęki.

Nie należy lekceważyć u siebie lub swoich bliskich tego zaburzenia – co więcej – warto odkryć, jakie ma ono podłoże, aby móc zniwelować jego wpływ na zdrowie naszych zębów.

Możliwe przyczyny

dentofobii są związane głównie z przeszłymi doświadczeniami własnymi lub cudzymi:

  • bólem podczas zabiegów;
  • złym podejściem lekarza;
  • bezsilnością podczas zabiegów;
  • niepowodzeniem leczenia;
  • dyskomfortem odczuwanym podczas zabiegów;

Czynnikami wzmagającymi dentofobię mogą być również: ceny zabiegów, utrata zęba, wstyd przed pokazywaniem stanu swojej jamy ustnej. Nie bez znaczenia są wspomnienia z dzieciństwa – odgrywają one znaczącą rolę. Chodzi tutaj nie tylko o własne doświadczenia z nieprofesjonalną (niemiłą) panią dentystką, ale również o opowieści rodziców, które jak żadne inne mogą utkwić w podświadomości. Rodzice często nie zdają sobie sprawy z tego, że kilkuletnie dziecko potrzebuje nie tylko przygotowania farmakologicznego (dzieci mają bardzo niski próg odczuwania bólu), ale również psychologicznego.

To, jak przejawia się dentofobia, zależy od konkretnej jednostki, można jednak zaobserwować takie symptomy jak: szybsze bicie serca, wzmożona potliwość, zwiększone wydzielanie soków trawiennych (z doświadczenia wiem, że mogą pojawić się również słowotok, nerwowy śmiech, drżenie rąk, kolan…).

Oczywiście, jako że człowiek jest istotą rozumną, lęk nie może przejąć nad nim panowania. A przynajmniej nie powinien. Dlatego warto wiedzieć…

…jak pokonać lęk przed stomatologiem?

     Kluczowe jest wybranie odpowiedniego gabinetu – nie tylko dobrze wyposażonego, ale również jasnego, przestronnego, z poczekalnią z prawdziwego zdarzenia (a nie małym pokoikiem, czy wydzielonym miejscem na korytarzu w starej kamienicy). Ponieważ miejsce tworzą ludzie, warto upewnić się, że pracujący personel jest nie tylko profesjonalnie przeszkolony. Stomatolodzy powinni mieć dobre podejście do pacjenta – badania wykazały, że dentysta, który jest w stanie zapewnić pacjentowi poczucie bezpieczeństwa, zachowuje się uprzejmie i dużo się uśmiecha pomaga poradzić sobie z traumą wizyty.

Pomóc może również odpowiednia muzyka (tu jednak sporo zależy od indywidualnych upodobań pacjenta – lekarz powinien zapytać, czy taka możliwość leczonemu odpowiada). Oczywiście – największy wpływ na minimalizowanie przejawów dentofobii ma bezbolesne leczenie – unikanie wierteł na rzecz specjalnego piasku, używanie specjalnego żelu, podawanie znieczulenia lub rozweselającego gazu a także dostępne w Polsce od niedawna znieczulenie komputerowe.

O pomoc można się również zwrócić do specjalisty, odbywając psychoterapię, czy kurs z zakresu technik relaksacyjnych. Dostępne są również formy alternatywne, jak hipnoza, programowanie neurolingwistyczne czy akupunktura.

     Najważniejsze w procesie leczenia dentofobii są jednak… regularne wizyty u dentysty. Tylko w ten sposób można bowiem uniknąć poważniejszych problemów z zębami (jak ubytki czy paradontoza), które zwykle są źródłem wizyt, z których mamy traumatyczne wspomnienia.